"Innovaties toestaan, maar streng zijn waar nodig"

Een gesprek met Anke Klein over DNB en fintech


Lees verder


DNB_Anke Klein - Foto Anke

 

De opkomst van fintech heeft positieve gevolgen voor consumenten en de financiële stabiliteit, maar er zijn ook risico’s. Een interview met Anke Klein, programmamanager Innovatie en Fintech bij De Nederlandsche Bank (DNB). “Financiële instellingen hebben nog steeds de beste economen en juristen nodig, maar ook mensen met een hele diepe IT-kennis.”


 

 

Over Anke Klein

Als programmamanager Innovatie en Fintech heeft Anke Klein beleid geformuleerd voor de manier waarop DNB als toezichthouder omgaat met innovaties in de financiële wereld. Zij trad in 2016 in dienst bij DNB. Daarvoor was ze financieel attaché voor Nederland bij de Europese Unie en werkte ze voor de directie Financiële Markten van het ministerie van Financiën.

 

Anke Klein werd begin juni geïnstalleerd als wethouder in de gemeente Utrecht.

 

Anke_Klein: beeld: Anke-klein-buiten-lopen3

 

Iederéén lijkt het tegenwoordig over fintech te hebben. Zijn de ontwikkelingen echt zo ingrijpend of is het een hype?

“We zijn absoluut getuige van grote, onomkeerbare ontwikkelingen. Maar dat is niet nieuw in de financiële sector. In de jaren tachtig kwam de pinautomaat op, in de jaren negentig gingen we internetbankieren. En nu ontstaan er allerlei nieuwe mogelijkheden door de smartphone, maar ook door bijvoorbeeld big data en artificial intelligence. Klanten omarmen innovatieve digitale diensten en producten steeds sneller. Zo is het aantal mobiele betalingen in Nederland in de afgelopen vijf jaar vertienvoudigd, vinden hypotheekgesprekken bij sommige banken al voor meer dan 50% via de webcam plaats, en raakt robo-advies steeds meer geaccepteerd. Consumenten worden veeleisender: gebruiksgemak en snelheid staan bovenaan.”

 

 

Wat betekent de opkomst van fintech voor de financiële sector?

“DNB heeft drie mogelijke toekomstscenario’s geschetst. In het eerste scenario blijven huidige banken en verzekeraars een belangrijke rol spelen. Ze kopen startups op, werken ermee samen of gaan zelf innoveren. Een tweede mogelijkheid is dat nieuwe spelers een deel van de dienstverlening van huidige partijen overnemen. In het derde scenario nemen bigtechs als Amazon, Facebook of Alibaba de relatie met klanten over en duwen ze banken of verzekeraars in een meer infrastructurele rol.”

 


“Consumenten worden veeleisender:
gebruiksgemak en snelheid staan bovenaan”


Anke_Klein_Beeld: mobiel

 

 

Al enig idee welke kant het op gaat?

“Dat verschilt per deel van de wereld. In Azië zijn bigtechs in opkomst: Alibaba heeft zo’n 80% van de Chinese betaalmarkt in handen. Scenario twee – nieuwe spelers nemen een zelfstandige positie in het financiële stelsel in – speelt vooral in Amerika. In Europa is met name het eerste scenario gaande: hier zien we een heleboel initiatieven van partijen die we al jaren kennen.”

 

Het einde van bestaande banken is dus nog niet nabij?

“Een paar jaar geleden dachten de meeste mensen aan startups als het woord ‘fintech’ viel. Er zijn ook veel nieuwe bedrijven, maar het blijkt lastig voor ze om op te schalen. Bestaande partijen daarentegen hebben een enorme hoeveelheid klanten en naamsbekendheid. Ik denk dan ook dat we het meeste kunnen verwachten van de combinatie tussen bestaande spelers en startups. De grootste bedreiging voor traditionele partijen komt van bigtechs. Die zeggen dat banken achterhaald zijn. En ze beschikken niet alleen over veel geld, maar ook over data.”

 

Welke positieve effecten heeft fintech?

“DNB zet zich in voor financiële stabiliteit. Vanuit dat oogpunt is de opkomst van fintech positief. Er komen meer spelers bij, waardoor het financiële landschap diverser en dus stabieler wordt. Mensen op straat zullen juist denken: meer spelers, dus meer concurrentie, lagere prijzen, betere producten en meer servicegerichtheid.”

 


“De grootste bedreiging voor traditionele
partijen komt van bigtechs”


Anke_Klein: beeld: Anke uitleggen

 

 

 

PSD2: nieuwe betaaldiensten

Naar verwachting wordt later dit jaar in Nederland PSD2 van kracht, de nieuwe Europese wet voor het betalingsverkeer. PSD2 maakt het onder andere mogelijk dat bedrijven toegang krijgen tot uw bankrekening – áls u daar toestemming voor geeft. Hierdoor worden allerlei nieuwe betaal- en rekeningdiensten mogelijk. Bijvoorbeeld: op basis van uw bankrekeningen maakt een bedrijf een huishoudboekje voor u.

 

 

 

 

Hoe verandert het toezicht door DNB op financiële instellingen?

“Technologische vernieuwing leidt in de eerste plaats tot veranderingen in de bedrijfsprocessen. Daarom worden operationele risico’s voor ons als toezichthouder steeds belangrijker. Zo kijken we de komende jaren in het bijzonder naar de risico’s die gepaard gaan met IT-uitbestedingen, zoals cloud computing. Binnen DNB hebben we steeds meer specialistische afdelingen die naar dit soort zaken kijken. Ook internationaal werken we intensief samen en proberen we een voortrekkersrol te vervullen, want fintech is een globale ontwikkeling en toezichthouders in andere landen staan voor dezelfde uitdagingen.”

 

Zie je verder nog nieuwe risico's?

“Wat ik als risico zie, is dat zaken als machine learning erg ingewikkeld zijn. Je hebt echt een data scientist nodig om dat te doorgronden. Ik hoop maar dat mensen het durven toe te geven als ze iets niet begrijpen. Voor de kredietcrisis deden veel mensen alsof ze bepaalde financiële producten begrepen, terwijl dat niet zo was. Dat risico zie ik hier ook. Financiële instellingen hebben nog steeds de beste economen en juristen nodig, maar ook mensen met hele diepe IT-kennis. Dat geldt overigens ook voor DNB.”

 

En hoe zit het met de privacy van consumenten?

“Daar zijn inderdaad zorgen over. Bedrijven weten steeds meer over ons. Hoewel er autoriteiten zijn die hierop letten, zoals de Autoriteit Persoonsgegevens, hoop ik dat mensen ook zelf serieus over hun privacy nadenken. Soms krijg je bijvoorbeeld korting op een product als je inlogt met Facebook. Sta er dan even bij stil dat je jouw data beschikbaar stelt als je dit doet.”

 


“Ik hoop maar dat mensen het durven toe
te geven als ze iets niet begrijpen”


 

 

 

Meer weten?

Meer weten over de kansen en risico’s van fintech? Lees dan het position paper van DNB. In de Visie op Toezicht leest u meer over technologische innovatie en toezicht.

 

 

Anke_Klein: beeld - Anke _lopen

 

 

 

Hoe faciliteert DNB innovatie?

“Samen met de Autoriteit Financiële Markten (AFM) hebben we twee initiatieven genomen om partijen te faciliteren die een vernieuwende financiële dienst of product op de markt willen brengen. In 2016 hebben we de InnovationHub opgericht. Bestaande spelers of nieuwe ondernemers kunnen daar heel gemakkelijk terecht met vragen over regulering. Bij de InnovationHub zijn inmiddels honderden vragen binnengekomen. 

 

“Het tweede initiatief - Maatwerk voor Innovatie - is er voor marktpartijen die tegen onnodig knellende regelgeving aanlopen. Bij de beoordeling van een concept kijken we niet zozeer naar de letter, maar naar het achterliggende doel van deze regelgeving. Als hieraan wordt voldaan, gebruiken wij de wettelijke ruimte om maatwerk te bieden. Als de barrière niet binnen bestaande wetgeving kan worden opgelost, zorgen we dat dit op de agenda komt van de wetgever in Den Haag of Brussel.”

 

Stricte regelgeving en innovatie kunnen dus best hand in hand gaan?

“In zijn boek Amsterdam: A history of the world’s most liberal city beschrijft de Amerikaanse schrijver Russell Shorto hoe in 1606 de eerste aandelenbeurs ontstond. En hoe meteen daarna de roep om regulering kwam: de aandelenkoers mocht niet worden gemanipuleerd. De kunst was toen al om innovaties toe te staan, maar streng te zijn waar nodig. Naar die balans streven we nu ook.”

 

 


Ook in deze editie


 

 

 

 

 

 

Feiten en cijfers

over Fintech 

 

 

 

 

 

 

Dubbelinterview:

bank ontmoet fintech 

 

 

 

 

 

 

5 experts aan

het woord 

 

 

 

 

 

 

Video 

De rol van crypto's 

De opkomst van fintech heeft positieve gevolgen voor consumenten en de financiële stabiliteit, maar er zijn ook risico’s. Een interview met Anke Klein, programmamanager innovatie en fintech bij DNB. “De kunst is om innovaties toe te staan, maar streng te zijn waar nodig.”

Loading ...